Kanadalı şair, yazar, klasik filolog ve çevirmen Anne Carson, 2026 Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü. İsveç Akademisi, 76 yaşındaki Carson’ı, “klasik gelenekle oyunbaz bir diyalog içinde, çağdaş edebiyat için yeni biçimler yaratan cesur ve yenilikçi yapıtları” nedeniyle ödüllendirdi. Carson’ın edebiyatı şiir, düzyazı, deneme, çeviri ve akademik çalışmayı bir araya getiriyor. Antik Yunan edebiyatı üzerine uzmanlaşan yazar, Sappho, Sophokles ve Euripides gibi isimlerin eserlerini de çevirdi.
Nobel haberinin en dikkat çekici ayrıntılarından biri, Carson’a ulaşıldığı sırada İzlanda’da olması. İsveç Akademisi Daimi Sekreteri Ingrid Carlberg, Carson’ın o sırada “rüzgârı dinlediğini” söylediğini aktardı. Büyük bir şaşkınlık yaşayan yazar, ödülünü 10 Aralık’ta Stockholm’de alacak.
Türler arasındaki sınırları bilinçli biçimde ortadan kaldıran yazarın, "Kırmızının Otobiyografisi" ve "Kocanın Güzelliği" adıyla Türkçede yayımlanan iki kitabı bulunuyor. Her iki eser de Aslı Biçen tarafından çevrilerek Metis Yayınları tarafından yayımlandı.
Ayrıca Anne Carson’ın şiir, düzyazı, deneme ve düşünsel parçaları bir araya getirerek türler arasındaki sınırları aşan "Wrong Norma" adlı kitabı da Livera Yayınları tarafından Türkçeye çevrilerek yayımlanacak.
Carson’ın eserlerinde Antik Yunan mitleri, modern aşk, arzu ve ayrılık hikâyeleriyle buluşuyor. "Kırmızının Otobiyografisi", Herakles mitindeki Geryon karakterini modern bir aşk ve ergenlik hikâyesinin merkezine yerleştirirken, Norma Jeane Baker of Troy Antik Yunan’ın Helena’sı ile Marilyn Monroe’yu aynı edebi dünyada buluşturuyor.
"Kocanın Güzelliği" ise bir aşk ve ayrılık hikâyesini 29 tango üzerinden anlatıyor. Carson’ın türler arasındaki sınırları ortadan kaldıran yaklaşımı, onu çağdaş edebiyatın en özgün seslerinden biri haline getiriyor.
Carson, yayıncılığın alışılmış kurallarına mesafeli bir yazar. Kitaplarında arka kapak tanıtım yazısı kullanılmasını istemiyor. Okurun, eserle herhangi bir yönlendirme veya ön yargı olmadan karşılaşmasını tercih ediyor.
Üstelik kitapları yalnızca okunacak nesneler değil. Kayıp kardeşinin anısına hazırladığı Nox, geleneksel bir kitap yerine kutudan çıkarılıp akordeon gibi açılan; fotoğrafları, mektupları, kolajları ve şiirleri bir araya getiren deneysel bir “kitap-nesne”.
Carson’ın hayranları arasında edebiyat dünyasının önemli isimlerinden Susan Sontag da vardı. Sontag, Carson’ın yazdığı her şeyi okuyacağı az sayıdaki yazardan biri olduğunu söylemiş ve bir dergide Carson’ın yazısı varsa o dergiyi düşünmeden satın alacağını belirtmişti.
Carson, Parkinson hastalığıyla yaşadığını 2024’te açıklamıştı. Hastalığın kendisi açısından en zorlayıcı yanlarından birinin, eserlerini el yazısıyla üretme biçimini etkilemesi olduğunu anlatan yazar, buna rağmen yazmayı ve üretmeyi sürdürdü.
21 Haziran 1950’de Toronto’da doğan Carson, lise yıllarında bir öğretmeninin etkisiyle Antik Yunanca öğrenmeye başladı. Toronto Üniversitesi’nde klasik filoloji eğitimi alan yazar, akademik kariyerini McGill, Michigan ve Princeton gibi üniversitelerde sürdürdü.
2001’de The Beauty of the Husband ile TS Eliot Ödülü’nü kazanan ilk kadın olan Carson, Guggenheim ve MacArthur burslarıyla da ödüllendirilmiştir. Eserleri, şiir ile düzyazı arasındaki sınırları zorlayan deneysel yapılarıyla dikkat çeker.
Carson, 1901’den bu yana Nobel Edebiyat Ödülü’nü alan 19. kadın oldu.